Cách bỏ bỉm đêm cho bé: Khi nào nên bắt đầu và tập thế nào?

Bỏ bỉm ban đêm là một cột mốc khiến không ít ba mẹ “đau đầu”, bởi có bé đã tự đi vệ sinh rất tốt vào ban ngày nhưng sáng ngủ dậy bỉm vẫn ướt. Thực tế, khả năng kiểm soát tiểu tiện vào ban đêm thường hình thành muộn hơn ban ngày, vì vậy ba mẹ không cần quá vội vàng. Quan trọng nhất là nhận biết khi nào bé đã sẵn sàng và áp dụng cách bỏ bỉm đêm cho bé từng bước, nhẹ nhàng để con dễ thích nghi hơn.

1. Khi nào nên bỏ bỉm đêm cho bé ?

Không có một độ tuổi cố định mà tất cả trẻ đều phải bỏ được bỉm vào ban đêm, nhưng thường sẽ ở giai đoạn trẻ từ 3.5 đến 4 tuổi . Nhiều bé có thể tự đi vệ sinh vào ban ngày khá sớm nhưng vẫn cần mặc bỉm khi ngủ thêm một thời gian. Ba mẹ nên ưu tiên tập bỏ bỉm ban ngày trước, sau khi bé đã kiểm soát việc đi vệ sinh tốt hơn rồi mới chuyển sang tập bỏ bỉm vào ban đêm.

Thông thường, khả năng giữ nước tiểu xuyên suốt một đêm phụ thuộc vào sự phát triển của bàng quang, khả năng nhận biết cảm giác buồn tiểu và việc bé có thể thức dậy khi bàng quang đầy hay không. Vì vậy, tè dầm trong giai đoạn tập bỏ bỉm không có nghĩa là bé lười hay cố tình không chịu đi vệ sinh.

Dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng bỏ bỉm

Thay vì chỉ dựa vào độ tuổi, ba mẹ nên quan sát những thay đổi trong thói quen đi vệ sinh của con. Một số dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng hơn gồm:

• Bé biết nói hoặc ra hiệu khi muốn đi vệ sinh.
• Bé chủ động tìm bô hoặc nhà vệ sinh khi buồn tiểu.
• Bé không thích cảm giác bỉm bị ướt và biết yêu cầu thay bỉm.
• Bỉm thường khô trong khoảng 2 giờ hoặc lâu hơn vào ban ngày.
• Bé đã có thể tự kéo quần lên xuống với một chút hỗ trợ.
• Bé có thể ngồi bô và hiểu những hướng dẫn đơn giản của ba mẹ.
• Đặc biệt, bỉm sau một số đêm bắt đầu khô hoặc chỉ hơi ướt vào buổi sáng.

Nếu buổi sáng bé vẫn thường xuyên thức dậy với một chiếc bỉm khá đầy, ba mẹ chưa cần vội bỏ bỉm đêm. Có thể tiếp tục cho bé mặc thêm một thời gian rồi thử lại khi cơ thể con sẵn sàng hơn.

Bỏ bỉm ban ngày và ban đêm có giống nhau không ?

Hai quá trình này không hoàn toàn giống nhau. Ban ngày, bé đang thức nên có thể nhận biết cảm giác buồn tiểu, báo cho ba mẹ và chủ động đi vệ sinh. Trong khi đó vào ban đêm, bé đang ngủ và cần có khả năng giữ nước tiểu lâu hơn hoặc tự thức dậy khi bàng quang đầy.

Vì vậy, chuyện bé đã bỏ bỉm ban ngày nhưng vẫn tè dầm ban đêm là khá bình thường. Bỏ bỉm ban ngày thành công không có nghĩa bé phải bỏ được bỉm ban đêm ngay lập tức. Ba mẹ nên cho con thêm thời gian thay vì so sánh với những bé khác hoặc tạo áp lực rằng “con lớn rồi mà vẫn mặc bỉm”.

2. Cách bỏ bỉm đêm cho bé dễ áp dụng

Khi nhận thấy bé đã có những dấu hiệu sẵn sàng, ba mẹ có thể bắt đầu quá trình bỏ bỉm đêm. Không cần áp dụng quá nhiều phương pháp cùng lúc, một vài thay đổi nhỏ nhưng duy trì đều đặn thường sẽ giúp bé dễ hình thành thói quen hơn.

Cho bé đi vệ sinh ngay trước khi ngủ

Đây là một trong những thói quen đơn giản nhất ba mẹ nên duy trì.

Trước khi lên giường, hãy nhắc bé đi vệ sinh và cố gắng làm trống bàng quang. Ba mẹ có thể biến việc này thành một phần trong lịch sinh hoạt buổi tối:

1. Đánh răng
2. Đi vệ sinh 
3. Thay đồ ngủ
4. Lên giường ngủ

Khi được lặp lại mỗi ngày, bé sẽ dần hình thành thói quen đi vệ sinh trước khi ngủ mà không cần ba mẹ phải nhắc nhiều.

Vào ban ngày, cũng nên khuyến khích bé đi vệ sinh đều đặn và không nhịn tiểu quá lâu.

Cho bé uống đủ nước vào ban ngày

Một sai lầm khá phổ biến khi tập bỏ bỉm đêm là cố gắng cho bé uống thật ít nước để tránh tè dầm. Ba mẹ không nên hạn chế nước quá mức, thay vào đó, hãy để bé uống đủ nước trong ngày, đặc biệt vào buổi sáng và buổi chiều. Gần giờ ngủ, có thể hạn chế việc bé uống một lượng lớn nước, sữa hoặc đồ uống liên tục nếu không thực sự khát.

Quan sát những đêm bỉm khô

Trước khi bỏ bỉm hoàn toàn, ba mẹ có thể theo dõi tình trạng bỉm của bé vào mỗi buổi sáng. Nếu trong một khoảng thời gian bé liên tục thức dậy với bỉm khô hoặc gần như khô, đây là thời điểm khá thuận lợi để thử một vài đêm không mặc bỉm.

Ba mẹ có thể nói với con đơn giản:

“Tối nay mình thử ngủ không mặc bỉm nhé. Nếu con buồn tè thì gọi mẹ hoặc đi vệ sinh nhé.”

Điều này giúp bé hiểu đây là một bước mới mà con đang được tham gia, thay vì đột nhiên bị ba mẹ lấy bỉm đi.

Chuẩn bị bô hoặc nhà vệ sinh thuận tiện cho bé

Khi mới tập bỏ bỉm ban đêm, việc đi từ giường đến nhà vệ sinh trong bóng tối có thể khiến bé ngại hoặc sợ.

Nếu phòng vệ sinh ở xa, ba mẹ có thể đặt một chiếc bô ở vị trí thuận tiện trong thời gian đầu. Với những bé đã sử dụng toilet, có thể chuẩn bị:

• Nắp bồn cầu dành cho trẻ.
• Ghế kê chân chắc chắn.
• Đèn ngủ hoặc đèn nhỏ trên đường đi.
• Quần ngủ dễ kéo lên xuống.

Ba mẹ cũng có thể cho bé tự lựa chọn chiếc bô mà mình thích. Một vật dụng có màu sắc hoặc hình ảnh bé yêu thích đôi khi khiến việc đi vệ sinh trở nên thú vị hơn rất nhiều.

Dùng ga chống thấm để ba mẹ và bé bớt áp lực

Trong những tuần đầu bỏ bỉm, việc bé tè ra giường một vài lần gần như khó tránh khỏi.

Thay vì quá lo lắng mỗi khi xảy ra “sự cố”, ba mẹ có thể chuẩn bị ga chống thấm phía trên nệm. Nếu bé tè dầm, việc thay ga và vệ sinh cũng nhanh hơn, đồng thời bảo vệ nệm không bị thấm nước tiểu và lưu lại mùi khó chịu. Chuẩn bị trước cho những lần tè dầm giúp cả ba mẹ và bé thoải mái hơn trong quá trình bỏ bỉm.

Có nên đánh thức bé giữa đêm để đi tè không ?

Nhiều ba mẹ áp dụng cách đặt báo thức lúc 1–2 giờ sáng rồi bế con dậy đi vệ sinh để tránh tè ra giường.

Thỉnh thoảng hỗ trợ bé đi vệ sinh khi con tỉnh giấc thì không có vấn đề gì. Tuy nhiên, không nên duy trì việc đánh thức hoặc bế một bé đang ngủ say đi tè mỗi đêm như một cách luyện bỏ bỉm lâu dài.

Mục tiêu cuối cùng của việc bỏ bỉm đêm là để cơ thể bé dần nhận biết khi bàng quang đầy và có thể giữ nước tiểu hoặc tự thức dậy để đi vệ sinh. Việc ba mẹ chủ động đánh thức con vào một giờ cố định không nhất thiết giúp bé hình thành khả năng này.

Nếu bé vẫn tè dầm thường xuyên sau khi bỏ bỉm, đơn giản là bé có thể chưa thực sự sẵn sàng. Ba mẹ hoàn toàn có thể cho bé mặc lại bỉm ban đêm và thử lại sau một thời gian.

Khen ngợi thay vì tạo áp lực cho bé

Trong quá trình cai bỉm, những đêm bé tè dầm là chuyện rất bình thường.

Ba mẹ có thể khen những hành động mà bé chủ động thực hiện được:

• Nhớ đi vệ sinh trước khi ngủ.
• Biết gọi ba mẹ khi buồn tiểu.
• Tự ngồi bô.
• Tự thay quần khi chẳng may bị ướt.
• Hợp tác khi thay ga giường.

Có thể sử dụng sticker hoặc bảng theo dõi để tạo thêm hứng thú cho bé.

Tuy nhiên, không nên la mắng, chê cười hoặc phạt bé vì tè dầm. Nhiều khi bé hoàn toàn không chủ động kiểm soát được việc này trong lúc đang ngủ. Việc động viên những nỗ lực của bé sẽ phù hợp hơn chỉ thưởng cho những “đêm khô”.

3. Có nên xi tè cho trẻ để nhanh bỏ bỉm không ?

“Xi tè” là thói quen khá quen thuộc của nhiều gia đình. Khi thấy đã đến giờ hoặc đoán bé sắp đi tiểu, người lớn thường tạo âm thanh quen thuộc để khuyến khích bé tè. Ba mẹ không cần phải xi tè hoặc ép bé đi tiểu liên tục để mong con bỏ bỉm sớm hơn.

Khi bé bước vào giai đoạn tập đi vệ sinh, việc nhắc bé đi bô theo những khoảng thời gian hợp lý lại có thể hữu ích. Chẳng hạn sau khi thức dậy, trước khi ra ngoài, trước giờ ngủ hoặc khoảng vài giờ một lần trong ngày.

Điều quan trọng là không nên ép bé phải ngồi bô khi con hoàn toàn không có nhu cầu, cũng không nên bắt bé cố nhịn tiểu để kéo dài thời gian giữa các lần đi vệ sinh.

Bỏ bỉm ban đêm thường cần nhiều thời gian hơn so với ban ngày, vì vậy ba mẹ không cần quá nóng vội. Một cách bỏ bỉm đêm cho bé hiệu quả nên bắt đầu khi con đã có những dấu hiệu sẵn sàng, kết hợp thói quen đi vệ sinh trước khi ngủ, uống đủ nước vào ban ngày và tạo điều kiện để bé dễ dàng sử dụng bô hoặc nhà vệ sinh khi cần.

Trong những ngày đầu, việc bé đôi lúc tè dầm là hoàn toàn có thể xảy ra. Ba mẹ có thể chuẩn bị ga chống thấm để bảo vệ nệm, đồng thời nhẹ nhàng động viên thay vì trách mắng để bé cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình làm quen với việc ngủ không cần bỉm.

Mỗi bé sẽ có một tốc độ phát triển khác nhau, vì vậy đừng quá đặt nặng việc con phải bỏ bỉm ở một độ tuổi nhất định. Khi cơ thể và thói quen của bé đã sẵn sàng, quá trình này thường sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn cho cả bé và ba mẹ.

Châu Hồ

Xin chào, mình là Châu Hồ, mẹ của hai bé. Từ trải nghiệm nuôi dạy con mỗi ngày, mình đúc kết những cách làm nhẹ nhàng đã áp dụng và thấy hiệu quả. Với niềm đam mê viết lách, mình xin chia sẻ các bài viết mong rằng sẽ hữu ích cho các mẹ bỉm tại Zaracos.vn.