Cách nhận biết trẻ bị quở theo quan niệm dân gian, mẹ nên biết

Là những người mẹ, ai cũng muốn con mình nhận được những lời khen ngợi và yêu thương từ mọi người xung quanh. Tuy nhiên, trong văn hóa dân gian, có một phong tục mà các bà mẹ cần phải chú ý: đó là tránh khen trẻ quá mức, vì theo quan niệm dân gian, việc này có thể khiến trẻ bị “quở”. Vậy “quở” là gì, làm sao để nhận biết khi trẻ sơ sinh bị quở ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài viết này, để giúp mẹ bảo vệ con yêu khỏi những điều kiêng kỵ này.

1. Trẻ sơ sinh bị quở là như thế nào ? Cách nhận biết trẻ bị quở

Đôi khi, bé đang vui vẻ, khỏe mạnh nhưng đột nhiên lại trở nên quấy khóc liên tục, khó ngủ hoặc giật mình giữa đêm mà không có dấu hiệu bệnh lý rõ ràng. Theo quan niệm dân gian, đây có thể là dấu hiệu của việc trẻ bị “quở”.

Tuy nhiên, từ góc nhìn khoa học và tâm lý, những biểu hiện này thực ra có thể là kết quả của việc bé gặp phải sự thay đổi môi trường, rối loạn giấc ngủ, lo âu, hoặc thậm chí là những vấn đề sức khỏe mà bố mẹ chưa phát hiện ra.

Mặc dù vậy, quan niệm về việc bé bị “quở” vẫn được nhiều bà mẹ tin tưởng, vì theo họ, “có kiêng có lành”. Đôi khi, khi áp dụng một vài mẹo hóa giải, bé lại trở lại bình thường, khiến các bà mẹ càng thêm tin vào những phong tục này.

Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp khi trẻ bị “quở”:

• Quấy khóc liên tục và đột ngột: Trẻ đang vui vẻ bỗng dưng khóc ré lên, khó dỗ, khóc nhiều vào ban đêm, hoặc giật mình khi ngủ.
• Khó ngủ, ngủ không sâu giấc: Bé hay trằn trọc, dễ tỉnh giấc, hoặc ngủ ít hơn bình thường.
• Biếng ăn, bỏ bú: Trẻ đột nhiên không chịu ăn, bú kém dù trước đó vẫn ăn uống tốt.
• Sợ hãi, bám mẹ: Trẻ thể hiện sự sợ sệt khi gặp người lạ, và càng bám mẹ hơn mọi khi.
• Ốm vặt bất thường: Trẻ có thể bị sốt nhẹ, ho, sổ mũi mà không rõ nguyên nhân hoặc tình trạng kéo dài dai dẳng, không đáp ứng thuốc.
• Nhạy cảm với môi trường mới: Khi đến nơi lạ hoặc gặp người lạ, trẻ càng dễ quấy khóc hơn.

2. Những câu nói “quở” em bé thường gặp

Theo quan niệm của ông bà xưa, em bé sơ sinh còn rất non nớt, vía chưa ổn định nên dễ bị ảnh hưởng bởi những lời nói xung quanh. Vì vậy, nhiều người tin rằng nếu bé được khen quá mức, đặc biệt là khen trực tiếp vào vẻ ngoài hay chuyện ăn ngủ, thì đôi khi bé có thể trở nên quấy khóc, khó chịu hoặc bú ngủ không yên như thường ngày.

Thực tế, người khen thường không hề có ý xấu. Chỉ là khi nhìn thấy một em bé bụ bẫm, sổ sữa, đáng yêu, ai cũng dễ buột miệng khen một câu vì quá yêu mến. Những câu thường gặp có thể là:

• Bé sổ sữa quá
• Bé mập mạp, đáng yêu quá
• Bé ti sữa giỏi ghê
• Bé ngoan quá
• Bé trắng trẻo, xinh xắn quá………..

Theo kinh nghiệm dân gian, để lời khen trở nên “nhẹ” hơn, nhiều người thường thêm câu trộm vía khi khen trẻ ở phía trước. Chẳng hạn như: “Trộm vía, bé bụ bẫm quá” hay “Trộm vía, bé ti giỏi ghê”. Đây được xem như một cách khen khéo, vừa thể hiện sự yêu quý em bé, vừa giúp người lớn cảm thấy yên tâm hơn.

Bên cạnh những lời khen quá đà, một số câu nhận xét mang sắc thái tiêu cực, dù chỉ là nói vui, cũng thường được ông bà nhắc nên tránh. Ví dụ như:

• Lớn lên chắc quậy lắm đây
• Nhìn mặt này chắc khó nuôi lắm
• Bé này dữ nha
• Nhìn là biết sau này nghịch lắm………….

Dù chỉ là câu nói bâng quơ hay lời đùa vui, nhiều gia đình vẫn kiêng những cách nhận xét như vậy vì sợ ảnh hưởng không tốt đến em bé. Với trẻ sơ sinh, sự nâng niu không chỉ đến từ cách chăm sóc mà đôi khi còn nằm ở chính lời ăn tiếng nói hằng ngày của người lớn xung quanh.

3. Nếu trẻ bị quở thì phải làm sao ?

Khi thấy bé có những dấu hiệu nghi là bị quở như quấy khóc nhiều, ngủ không yên, hay giật mình hoặc bỏ bú bất thường, nhiều gia đình thường áp dụng một số mẹo dân gian để “gọi vía” cho bé, với mong muốn con nhanh chóng trở lại trạng thái bình thường. Đây là những cách truyền miệng quen thuộc trong dân gian mà mẹ có thể tham khảo:

Dùng giấy đốt vía

Đây là cách khá phổ biến trong nhiều gia đình. Người lớn thường lấy một mẩu giấy nhỏ, đốt rồi hơ hoặc cầm đi quanh chỗ bé nằm, kết hợp gọi vía cho bé về. Theo quan niệm xưa, cách này giúp xua đi điều không may và giúp bé bớt quấy khóc hơn.

Dùng tỏi, dao hoặc kéo để “chặn vía”

Một số mẹo dân gian cho rằng có thể đặt một củ tỏi, một con dao nhỏ hoặc chiếc kéo dưới chiếu, dưới gối hoặc gần chỗ bé nằm để xua tà khí, tránh vía nặng làm bé khó chịu. Tuy nhiên, nếu áp dụng cách này, mẹ nên đặc biệt cẩn thận, không để các vật sắc nhọn ở nơi có thể gây nguy hiểm cho bé.

Treo cành dâu tươi trước cửa

Theo kinh nghiệm dân gian, cành dâu được xem là vật có thể giúp ngăn vía lạ hoặc điều không tốt đi vào phòng em bé. Vì vậy, nhiều gia đình thường treo một cành dâu tươi trước cửa phòng hoặc cửa chính để cảm thấy an tâm hơn trong những tháng đầu đời của con.

Đốt bồ kết để xông phòng

Nhiều người tin rằng khói bồ kết có thể giúp xua khí xấu, làm không gian sạch và ấm hơn. Mẹ có thể đốt vài quả bồ kết khô ở khu vực thoáng, tránh để khói bay trực tiếp vào bé. Với trẻ sơ sinh, mẹ cũng nên lưu ý không xông quá gần hoặc quá nhiều vì bé còn rất nhạy cảm với mùi khói.

Dù đây là những mẹo dân gian được nhiều người truyền lại, mẹ cũng nên nhớ rằng nếu bé quấy khóc kéo dài, bú kém, sốt, khó chịu nhiều hoặc có biểu hiện bất thường khác, tốt nhất vẫn nên theo dõi kỹ và đưa bé đi khám để kiểm tra sức khỏe. Đôi khi, điều mẹ nghĩ là bé “bị quở” lại có thể xuất phát từ việc bé đang mệt, đầy hơi, khó chịu trong người hoặc gặp vấn đề sức khỏe cần được chăm sóc đúng cách.

Châu Hồ

Xin chào, mình là Châu Hồ, mẹ của hai bé. Từ trải nghiệm nuôi dạy con mỗi ngày, mình đúc kết những cách làm nhẹ nhàng đã áp dụng và thấy hiệu quả. Với niềm đam mê viết lách, mình xin chia sẻ các bài viết mong rằng sẽ hữu ích cho các mẹ bỉm tại Zaracos.vn.